🪪 Η ταυτότητα του νησιού
📍 Πού βρίσκεται
Η Αλόννησος είναι στις βόρειες Σποράδες, ανατολικά της Σκοπέλου και απέναντι από το Πήλιο. Δεν έχει αεροδρόμιο: τα πλοία φεύγουν από τον Βόλο και τον Άγιο Κωνσταντίνο, περνούν από τη Σκιάθο και τη Σκόπελο, και φτάνουν στο Πατητήρι σε τρεις με πέντε ώρες. Μπορείτε επίσης να πετάξετε στη Σκιάθο και να συνεχίσετε με το πλοίο.
📍 Πού βρίσκεται η Αλόννησος
Η Αλόννησος είναι το τρίτο νησί των βόρειων Σποράδων, μετά τη Σκιάθο και τη Σκόπελο, απέναντι από το Πήλιο. Με κόκκινο φαίνεται το νησί, και με πράσινο τα λιμάνια του Βόλου και του Αγίου Κωνσταντίνου, απ' όπου φεύγουν τα πλοία, και το αεροδρόμιο της Αθήνας.
🗺️ Ο χάρτης του νησιού
Η Αλόννησος είναι μακριά, στενή και πράσινη, περίπου είκοσι χιλιόμετρα από άκρη σε άκρη. Ένας κεντρικός δρόμος τη διασχίζει από το Πατητήρι, στη νότια άκρη, ως τον Γέρακα, στη βόρεια. Η Παλιά Χώρα είναι στον λόφο πάνω από το Πατητήρι. Οι περισσότερες παραλίες είναι στην ανατολική ακτή, όπου κατεβαίνουν μικροί δρόμοι μέσα από τα πεύκα. Απέναντι από την ανατολική ακτή, η Περιστερά κλείνει ένα ήρεμο κανάλι θάλασσας, και πιο πέρα απλώνονται τα ακατοίκητα νησιά του Θαλάσσιου Πάρκου.
🗺️ Ο χάρτης της Αλοννήσου
Η Αλόννησος είναι μακριά και στενή. Το Πατητήρι, το λιμάνι, και η Παλιά Χώρα είναι στη νότια άκρη. Οι περισσότερες παραλίες είναι στην ανατολική ακτή, ως τη Στενή Βάλα και τον Άγιο Δημήτριο. Απέναντι, η Περιστερά με το αρχαίο ναυάγιο. Ο βορράς, ως τον Γέρακα, είναι άγριος και μέσα στο Θαλάσσιο Πάρκο. Πατήστε κάθε αριθμό για να δείτε τι είναι.
Χάρτης: Olfert Dapper, 1688 (Public domain) · Wikimedia Commons
⚖️ Αξίζει; Τα θετικά και τα αρνητικά
Η Αλόννησος είναι νησί για όσους θέλουν φύση, ησυχία και θάλασσα, και δεν τους πειράζει το μακρύ ταξίδι. Ορίστε μια ειλικρινής εικόνα.
📊 Με μια ματιά, από το 1 ως το 5
👍 Τα θετικά
- Από τα πιο καθαρά νερά της Μεσογείου, μέσα σε Θαλάσσιο Πάρκο.
- Πράσινο νησί, με πεύκα ως τη θάλασσα και μονοπάτια.
- Ένα αρχαίο ναυάγιο που μπορείτε να επισκεφθείτε.
- Ήσυχο, χωρίς μαζικό τουρισμό.
- Μια όμορφη, αναστηλωμένη Παλιά Χώρα.
👎 Τα αρνητικά
- Μακρύ ταξίδι: χρειάζεστε δρόμο ως τον Βόλο και πλοίο.
- Δεν έχει αεροδρόμιο.
- Λίγες αμμουδιές, οι περισσότερες παραλίες έχουν βότσαλο.
- Ήσυχη νυχτερινή ζωή.
🏘️ Η Παλιά Χώρα
Η Παλιά Χώρα, ή απλώς Χώρα, είναι χτισμένη στην κορυφή ενός λόφου, μέσα σε μεσαιωνικά τείχη, με θέα και στις δύο πλευρές του νησιού. Το 1965, ένας σεισμός την έπληξε και οι κάτοικοι κατέβηκαν στο Πατητήρι. Για χρόνια έμεινε σχεδόν άδεια, ώσπου την ανακάλυψαν Έλληνες και ξένοι που αναστήλωσαν τα πέτρινα σπίτια ένα ένα. Σήμερα είναι ένα από τα πιο όμορφα χωριά των Σποράδων: λιθόστρωτα σοκάκια, πέτρινα σπίτια με σχιστόπλακες, μπουκαμβίλιες, μικρά εκκλησάκια, και καφέ και ταβέρνες με θέα. Το ηλιοβασίλεμα από τα τείχη είναι από τα πιο ωραία του νησιού.
Φωτογραφίες: Catlemur (CC BY-SA 3.0), sarah alfinito (CC BY-SA 4.0), Eric Spenle (CC BY 3.0), Stk2k7 (CC BY-SA 3.0) · Wikimedia Commons
Ένα παλιό λιθόστρωτο μονοπάτι ανεβαίνει από το Πατητήρι στην Παλιά Χώρα σε περίπου σαράντα λεπτά, μέσα από ελιές και πεύκα. Ανεβείτε το απόγευμα, μείνετε για το ηλιοβασίλεμα και το φαγητό, και κατεβείτε με το λεωφορείο ή ταξί.
⚓ Το Πατητήρι και τα λιμανάκια
Το Πατητήρι, το λιμάνι, είναι χτισμένο αμφιθεατρικά γύρω από έναν κόλπο, με ταβέρνες, καφέ, μαγαζιά και τα περισσότερα δωμάτια του νησιού. Το όνομα έρχεται από τα πατητήρια όπου έφτιαχναν το κρασί του νησιού. Στην προκυμαία, ένα κέντρο ενημέρωσης για τη φώκια μονάχους εξηγεί πώς προστατεύεται. Δίπλα, η Βότση είναι ένα μικρό ψαροχώρι με γραφικό λιμανάκι, και πιο βόρεια, η Στενή Βάλα είναι ένα στενό λιμανάκι με ψαροταβέρνες και αραγμένα ιστιοπλοϊκά.
Φωτογραφίες: dronepicr (CC BY 2.0), Handrian (CC BY-SA 3.0), Stk2k7 (CC BY-SA 3.0) · Wikimedia Commons
🦭 Το Θαλάσσιο Πάρκο και η φώκια μονάχους
Η Αλόννησος και τα γύρω ακατοίκητα νησιά είναι το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου και Βορείων Σποράδων, το πρώτο θαλάσσιο πάρκο της Ελλάδας, από το 1992, και από τις μεγαλύτερες προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές της Ευρώπης. Ιδρύθηκε για να προστατεύσει τη μεσογειακή φώκια μονάχους, ένα από τα πιο σπάνια θηλαστικά του πλανήτη, που ζει και γεννά στις θαλασσινές σπηλιές των νησιών. Εδώ ζουν επίσης δελφίνια, θαλάσσιες χελώνες, σπάνια πουλιά και ποσειδωνία, που κάνει τα νερά τόσο καθαρά.
Τον καλύτερο τρόπο να δείτε το Πάρκο τον έχουν τα καραβάκια που φεύγουν κάθε πρωί από το Πατητήρι. Περνούν από την Κυρά Παναγιά, ένα ακατοίκητο νησί με ένα μοναστήρι, από την Μπλε Σπηλιά και από το Ψαθούρα, το βορειότερο νησί, με έναν από τους ψηλότερους φάρους του Αιγαίου, και σταματούν για μπάνιο σε απομονωμένους κόλπους.
Δίπλα στην Αλόννησο, στο νησάκι της Περιστεράς, βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα αρχαία ναυάγια της Ελλάδας: ένα εμπορικό πλοίο του 5ου αιώνα π.Χ. που βυθίστηκε με χιλιάδες αμφορείς κρασί. Από το 2020 είναι το πρώτο υποβρύχιο μουσείο της Ελλάδας που ανοίγει για επισκέπτες: οι δύτες μπορούν να το επισκεφθούν με αδειοδοτημένο κέντρο κατάδυσης, και οι υπόλοιποι το βλέπουν σε ένα κέντρο εικονικής πραγματικότητας στο Πατητήρι.
Φωτογραφίες: Wanax01 (CC BY-SA 4.0), Marinko Babic (CC BY-SA 4.0), dronepicr (CC BY 2.0), Elpida Hadjidaki (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Οι φώκιες είναι πολύ ευαίσθητες. Αν δείτε μία, κρατήστε απόσταση, μην την πλησιάσετε με βάρκα ή κολυμπώντας, και μην μπείτε ποτέ σε θαλασσινή σπηλιά όπου μπορεί να ξεκουράζεται. Οι κανόνες του Πάρκου απαγορεύουν την προσέγγιση σε ορισμένα νησιά.
🏖️ Οι παραλίες
Οι παραλίες της Αλοννήσου έχουν κυρίως βότσαλο και κρυστάλλινα, τιρκουάζ νερά, με πεύκα που φτάνουν ως την ακτή. Το Κοκκινόκαστρο είναι η πιο θεαματική: κόκκινα βράχια, δύο νησάκια, βότσαλο και η θέση της αρχαίας πόλης Ικος. Η Χρυσή Μηλιά έχει άμμο και πευκοδάσος, ιδανική για οικογένειες. Ο Άγιος Δημήτριος, στα βόρεια, είναι μια μακριά καμπύλη από λευκά βότσαλα. Κοντά στο Πατητήρι, ο Ρουσούμ Γιαλός και η Βότση, και κάτω από τη Χώρα, η Μουρτιάς και η Βρυσίτσα. Ο Λεφτός Γιαλός και τα Γιάλια έχουν ταβέρνες πάνω στο βότσαλο.
Φωτογραφίες: dronepicr (CC BY 2.0), Atsoukali (CC BY-SA 4.0), Chris Taklis (CC BY-SA 4.0), Vasilis drosakis (CC BY-SA 4.0), PLAKLE (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
- Κοκκινόκαστρο: κόκκινα βράχια, νησάκια, η πιο όμορφη.
- Χρυσή Μηλιά: άμμος και πεύκα, για οικογένειες.
- Άγιος Δημήτριος: λευκά βότσαλα, στον βορρά.
- Λεφτός Γιαλός: βότσαλο και ταβέρνα, στην ανατολική ακτή.
- Στενή Βάλα: μικρή παραλία δίπλα στο λιμανάκι.
- Ρουσούμ Γιαλός: δίπλα στο Πατητήρι, εύκολη.
- Μουρτιάς: ήσυχη, κάτω από την Παλιά Χώρα.
Στο Πατητήρι νοικιάζετε μικρές βάρκες χωρίς δίπλωμα για μια μέρα. Είναι ο πιο ωραίος τρόπος να φτάσετε σε κόλπους χωρίς δρόμο και να κολυμπήσετε μόνοι σας. Ρωτήστε για τον καιρό και για τις περιοχές του Πάρκου όπου δεν επιτρέπεται να πάτε.
🍽️ Τι θα φάτε
Το πιο γνωστό φαγητό του νησιού είναι η αλοννησιώτικη τυρόπιτα, μια στριφτή πίτα με λεπτό φύλλο και τυρί, τηγανητή, που θα βρείτε σε κάθε ταβέρνα. Η Αλόννησος είναι νησί ψαράδων: φάτε φρέσκο ψάρι, αστακομακαρονάδα και τόνο, που ψαρεύουν και κονσερβοποιούν στο νησί. Δοκιμάστε επίσης το θυμαρίσιο μέλι και τα αμυγδαλωτά, και ένα ποτήρι τσίπουρο στη Στενή Βάλα.
📅 Πότε να πάτε
Ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος είναι οι καλύτεροι μήνες, με ζεστή θάλασσα και άδειες παραλίες. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο έρχεται περισσότερος κόσμος, αλλά η Αλόννησος μένει ήσυχη. Τον Μάιο και τον Οκτώβριο το νησί είναι πράσινο, ιδανικό για περπάτημα στα σηματοδοτημένα μονοπάτια, αλλά τα καραβάκια του Πάρκου κάνουν λιγότερα δρομολόγια.
⛴️ Πώς θα πάτε από την Αθήνα
| Τρόπος | Διάρκεια | Από πού | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Πλοίο από τον Βόλο | Περίπου 3–4,5 ώρες | Βόλος | Μέσω Σκιάθου και Σκοπέλου. Ο Βόλος είναι περίπου 3,5 ώρες από την Αθήνα. |
| Πλοίο από τον Άγιο Κωνσταντίνο | Περίπου 3,5–5 ώρες | Άγιος Κωνσταντίνος | Περίπου 2 ώρες από την Αθήνα με αυτοκίνητο ή λεωφορείο. |
| Αεροπλάνο και πλοίο | Περίπου 40 λεπτά πτήση, συν 1,5–2 ώρες πλοίο | Αεροδρόμιο Αθήνας | Πετάτε στη Σκιάθο και συνεχίζετε με το πλοίο. |
Από την Ιουλιανού 50, τα λεωφορεία του ΚΤΕΛ για τον Βόλο και τον Άγιο Κωνσταντίνο φεύγουν από τον σταθμό της Λιοσίων, πολύ κοντά. Στο νησί υπάρχει λεωφορείο από το Πατητήρι στην Παλιά Χώρα, αλλά για τις παραλίες χρειάζεστε μηχανάκι, αυτοκίνητο ή θαλάσσιο ταξί. Η Αλόννησος συνδυάζεται εύκολα με τη Σκόπελο, που είναι μισή ώρα με το πλοίο: δείτε τον οδηγό μας για τη Σκόπελο.
🗓️ Τρεις μέρες στην Αλόννησο
Το Πατητήρι και η Παλιά Χώρα
Βόλτα στο Πατητήρι και στο κέντρο ενημέρωσης για τη φώκια. Μπάνιο στον Ρουσούμ Γιαλό ή στη Βότση. Το απόγευμα ανεβείτε στην Παλιά Χώρα, με τα πόδια από το παλιό μονοπάτι ή με το λεωφορείο, και μείνετε για το ηλιοβασίλεμα και το φαγητό.
Οι παραλίες της ανατολικής ακτής
Με αυτοκίνητο ή μηχανάκι, από τη Χρυσή Μηλιά στο Κοκκινόκαστρο, και μετά στη Στενή Βάλα για ψάρι στις ταβέρνες. Το απόγευμα μπάνιο στα λευκά βότσαλα του Αγίου Δημητρίου.
Το Θαλάσσιο Πάρκο
Ολοήμερη κρουαζιέρα με καραβάκι από το Πατητήρι: η Περιστερά και το αρχαίο ναυάγιο, η Κυρά Παναγιά με το μοναστήρι, η Μπλε Σπηλιά, και αν είστε τυχεροί, δελφίνια ή μια φώκια.
Συχνές ερωτήσεις
Πού να μείνω στην Αλόννησο;
Στο Πατητήρι, για το λιμάνι, τις ταβέρνες και τα καραβάκια του Πάρκου. Στην Παλιά Χώρα, για την ατμόσφαιρα και τη θέα. Στη Βότση ή στη Στενή Βάλα, για ησυχία δίπλα στη θάλασσα.
Χρειάζομαι αυτοκίνητο;
Ένα μηχανάκι ή ένα μικρό αυτοκίνητο είναι αρκετό για να φτάσετε στις παραλίες. Το νησί είναι μικρό, και πολλές παραλίες φτάνονται και με θαλάσσιο ταξί ή με νοικιασμένη βάρκα από το Πατητήρι.
Είναι η Αλόννησος καλή για οικογένειες;
Ναι, για οικογένειες που αγαπούν τη φύση. Η Χρυσή Μηλιά και ο Ρουσούμ Γιαλός είναι ήρεμες, το νησί είναι ασφαλές, και η κρουαζιέρα στο Θαλάσσιο Πάρκο είναι περιπέτεια για τα παιδιά.
Πόσες μέρες χρειάζομαι;
Τουλάχιστον τρεις, για τη Χώρα, τις παραλίες και μια κρουαζιέρα στο Πάρκο. Μια εβδομάδα για να συνδυάσετε τη Σκόπελο ή τη Σκιάθο.
— Kathy