🪪 Η ταυτότητα του νησιού
📍 Πού βρίσκεται
Ο Άγιος Ευστράτιος είναι στο Βόρειο Αιγαίο, περίπου 30 χιλιόμετρα νότια της Λήμνου. Τα πλοία έρχονται από το Λαύριο, σε 8 με 10 ώρες, και από τη Λήμνο, σε περίπου μιάμιση ώρα. Αεροδρόμιο δεν έχει, οπότε πολλοί πετούν στη Λήμνο και συνεχίζουν με το πλοίο.
📍 Πού βρίσκεται ο Άγιος Ευστράτιος
Ο Άγιος Ευστράτιος είναι στο Βόρειο Αιγαίο, περίπου 30 χιλιόμετρα νότια της Λήμνου. Με κόκκινο φαίνεται το νησί, και με πράσινο το Λαύριο, η Λήμνος και η Καβάλα, απ' όπου έρχονται τα πλοία.
🗺️ Ο χάρτης του νησιού
Ο Άγιος Ευστράτιος είναι ορεινός και ξερός, με λόφους, ρεματιές και λίγα δέντρα. Έχει ένα μόνο χωριό, γύρω από το λιμάνι, στη βορειοδυτική ακτή, και λίγους χωματόδρομους. Οι παραλίες της δυτικής ακτής φτάνονται με μονοπάτι ή με βάρκα, και το Αλωνίτσι, στην ανατολική ακτή, με χωματόδρομο. Το μεγαλύτερο μέρος του νησιού είναι προστατευμένη περιοχή Natura.
🗺️ Ο χάρτης του Αγίου Ευστρατίου
Ο Άγιος Ευστράτιος είναι ορεινός, με ένα μόνο χωριό στη βορειοδυτική ακτή. Νότια από το χωριό, κατά μήκος της δυτικής ακτής, απλώνονται οι παραλίες, από τον Άγιο Αντώνιο ως την Τρυπητή. Στην ανατολική ακτή είναι το Αλωνίτσι και τα νησάκια Βέλια. Πατήστε κάθε αριθμό για να δείτε τι είναι.
Χάρτης: Richard Copeland (Public domain) · Wikimedia Commons
⚖️ Αξίζει; Τα θετικά και τα αρνητικά
Ο Άγιος Ευστράτιος είναι για όσους θέλουν να ξεφύγουν πραγματικά και να γνωρίσουν ένα κομμάτι της ιστορίας. Ορίστε μια ειλικρινής εικόνα.
📊 Με μια ματιά, από το 1 ως το 5
👍 Τα θετικά
- Ένα από τα πιο απομονωμένα και ήσυχα νησιά της Ελλάδας.
- Το Μουσείο Δημοκρατίας και η ιστορία των εξορίστων.
- Άδειες αμμουδιές, όπως το Αλωνίτσι.
- Άγρια, προστατευμένη φύση και θέα ως το Άγιο Όρος.
- Φιλικοί κάτοικοι και ρυθμοί άλλης εποχής.
👎 Τα αρνητικά
- Δύσκολη πρόσβαση, με λίγα πλοία την εβδομάδα.
- Λίγα δωμάτια και λίγα μαγαζιά.
- Το χωριό ξαναχτίστηκε μετά τον σεισμό χωρίς την παλιά του μορφή.
- Οι περισσότερες παραλίες θέλουν περπάτημα ή βάρκα.
🏘️ Το χωριό και η ιστορία του
Το χωριό απλώνεται γύρω από έναν κόλπο, με το λιμάνι, μερικές ταβέρνες, καφενεία και ένα μίνι μάρκετ. Στις 19 Φεβρουαρίου 1968 ένας ισχυρός σεισμός κατέστρεψε μεγάλο μέρος του, και η χούντα το ξαναέχτισε με απλά τσιμεντένια σπίτια, αντί να επισκευάσει τα παλιά. Λίγα διώροφα σπίτια με κεραμοσκεπές σώζονται ακόμη στην πλαγιά, και θυμίζουν πώς ήταν κάποτε.
Από τη δεκαετία του 1920 ως τη δεκαετία του 1960, ο Άη Στράτης ήταν τόπος εξορίας για χιλιάδες πολιτικούς κρατουμένους, ανάμεσά τους ποιητές και συγγραφείς όπως ο Γιάννης Ρίτσος. Το Μουσείο Δημοκρατίας, σε ένα παλιό πέτρινο κτίριο του χωριού, διηγείται αυτή την ιστορία με φωτογραφίες, επιστολές και αντικείμενα των εξορίστων.
Τα σπίτια πάνω από τις βάρκες.
Το χωριό γύρω από τον κόλπο.
Όσα άντεξαν τον σεισμό.
Ο κόλπος του λιμανιού.
Η άφιξη του πλοίου.
Το πρώτο φως από το πλοίο.
Χτίστηκαν μετά τον σεισμό.
Η μνήμη των εξορίστων.
Οι κάτοικοι του λιμανιού.
Φωτογραφίες: Athanasios Lampridis (CC BY-SA 4.0), AlkistiPiperou (CC BY-SA 4.0), Yorgos Iak. Epsimos (CC BY-SA 3.0), Art Grafix (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
🏖️ Το Αλωνίτσι
Το Αλωνίτσι είναι η μεγαλύτερη παραλία του νησιού, μια αμμουδιά ενάμισι χιλιομέτρου στην ανατολική ακτή, κάτω από γκρεμούς σκαμμένους από τον αέρα. Τη φτάνετε με χωματόδρομο από το χωριό, και τις περισσότερες μέρες θα είστε σχεδόν μόνοι. Δεν υπάρχει καμία υποδομή, οπότε πάρτε μαζί σας νερό, φαγητό και σκιά.
Η μεγαλύτερη αμμουδιά.
Ενάμισι χιλιόμετρο άμμος.
Θέα από τον γκρεμό.
Σμιλεμένος από τον αέρα.
Στην άκρη της παραλίας.
Πάνω από το Αλωνίτσι.
Φωτογραφίες: Yannis Karydas (CC BY-SA 4.0), AlkistiPiperou (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
🌅 Οι παραλίες της δύσης
Νότια από το χωριό, η δυτική ακτή έχει μια σειρά από μικρές παραλίες. Η Μουρούλια είναι η πιο κοντινή στο χωριό, και ένα μονοπάτι συνεχίζει για τον Άγιο Αντώνιο, τον Άγιο Δημήτριο, με άμμο και κρίνους της θάλασσας, και το Τρυγάρι, με βότσαλα. Πιο νότια, το Λιδάριο, ο Άγιος Νικόλαος και η Τρυπητή φτάνονται καλύτερα με βάρκα. Εδώ το ηλιοβασίλεμα πέφτει πάνω στη θάλασσα.
- Αλωνίτσι: η μεγαλύτερη αμμουδιά, στην ανατολική ακτή.
- Μουρούλια: η πιο κοντινή στο χωριό.
- Άγιος Δημήτριος: άμμος, κρίνοι και ηλιοβασίλεμα.
- Τρυγάρι: βότσαλα κάτω από δασωμένους λόφους.
- Λιδάριο, Άγιος Νικόλαος και Τρυπητή: πιο μακριά, με βάρκα.
Κρίνοι στην άμμο.
Σκιά κάτω από τα δέντρα.
Η δύση στη δυτική ακτή.
Χρώματα στο σούρουπο.
Βότσαλα και κύμα.
Ο δρόμος προς τη θάλασσα.
Φωτογραφίες: AlkistiPiperou (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Το καλοκαίρι, ψαράδες του λιμανιού πηγαίνουν επισκέπτες στις πιο μακρινές παραλίες της δυτικής ακτής και τους παίρνουν το απόγευμα. Ρωτήστε στο λιμάνι ή στα καφενεία την προηγούμενη μέρα.
🌿 Η φύση
Ο Άγιος Ευστράτιος είναι από τα πιο άγρια νησιά του Αιγαίου, με βελανιδιές στις ρεματιές, θάμνους, κατσίκες, πουλιά και σκαντζόχοιρους. Στα ανοιχτά του, η φώκια Monachus monachus βρίσκει καταφύγιο σε σπηλιές της ακτής. Τις καθαρές μέρες, από τη δυτική ακτή φαίνεται απέναντι το Άγιο Όρος, να υψώνεται πάνω από τη θάλασσα.
Φαίνεται τις καθαρές μέρες.
Νερό στην εξοχή.
Στον Άγιο Δημήτριο.
Νυχτερινός επισκέπτης.
Φωτογραφίες: AlkistiPiperou (CC BY-SA 4.0), Giorgos Diakoumakos (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
🍽️ Τι θα φάτε
Οι ταβέρνες του λιμανιού σερβίρουν φρέσκο ψάρι, αστακό, κατσικάκι και ντόπια τυριά. Το νησί είναι γνωστό για τις φακές του, που καλλιεργούνται στα χωράφια γύρω από το χωριό, και για το μέλι του. Ζητήστε ό,τι έχει ψαρέψει η βάρκα την ίδια μέρα.
📅 Πότε να πάτε
Ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος είναι οι καλύτεροι μήνες, με ζεστή θάλασσα και ηρεμία. Τον Αύγουστο έρχονται οι περισσότεροι επισκέπτες, κυρίως ξενιτεμένοι κάτοικοι, και τα δωμάτια γεμίζουν. Τον χειμώνα τα πλοία είναι λίγα και ο αέρας τα ακυρώνει συχνά.
✈️ Πώς θα πάτε από την Αθήνα
| Τρόπος | Διάρκεια | Από πού | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Πλοίο από το Λαύριο | Περίπου 8 με 10 ώρες | Λαύριο | Λίγα δρομολόγια την εβδομάδα, που συνεχίζουν για Λήμνο και Καβάλα. |
| Αεροπλάνο και πλοίο | Περίπου 1 ώρα ως τη Λήμνο, συν 1,5 ώρα πλοίο | Αεροδρόμιο Αθήνας | Πετάτε στη Λήμνο και παίρνετε το πλοίο από τη Μύρινα. |
Από την Ιουλιανού 50, το αεροδρόμιο είναι μία ώρα με τη Γραμμή 3, και για το Λαύριο υπάρχουν λεωφορεία του ΚΤΕΛ Αττικής από το Πεδίον του Άρεως, σε περίπου μιάμιση ώρα. Ελέγξτε τα δρομολόγια από πριν, γιατί τα πλοία είναι λίγα και αλλάζουν με την εποχή. Ο Άγιος Ευστράτιος συνδυάζεται εύκολα με τη Λήμνο: διαβάστε και τον οδηγό μας για τη Λήμνο.
🗓️ Τρεις μέρες στον Άγιο Ευστράτιο
Το χωριό και το Μουσείο
Περπατήστε στο λιμάνι και στα παλιά σπίτια που άντεξαν τον σεισμό, και επισκεφτείτε το Μουσείο Δημοκρατίας. Μπάνιο στη Μουρούλια, κοντά στο χωριό, και το βράδυ ψάρι στο λιμάνι.
Το Αλωνίτσι
Πηγαίνετε νωρίς στο Αλωνίτσι, την πιο μεγάλη αμμουδιά του νησιού, στην ανατολική ακτή. Πάρτε νερό και φαγητό, γιατί εκεί δεν υπάρχει τίποτα, και περπατήστε ως την άκρη της παραλίας.
Οι παραλίες της δύσης
Ακολουθήστε το μονοπάτι νότια από το χωριό για τον Άγιο Αντώνιο, τον Άγιο Δημήτριο και το Τρυγάρι. Μείνετε για το ηλιοβασίλεμα και, αν ο ουρανός είναι καθαρός, κοιτάξτε για το Άγιο Όρος απέναντι.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζομαι αυτοκίνητο στον Άγιο Ευστράτιο;
Όχι απαραίτητα. Το χωριό και οι κοντινές παραλίες φτάνονται με τα πόδια, και για τις μακρινές υπάρχει βάρκα. Για το Αλωνίτσι βοηθά ένα αυτοκίνητο ή ένα ταξί του νησιού.
Πού να μείνω στον Άγιο Ευστράτιο;
Στο χωριό, που είναι και το μόνο μέρος με δωμάτια. Κλείστε από νωρίς, γιατί τα δωμάτια είναι λίγα, ειδικά τον Αύγουστο.
Αξίζει το Μουσείο Δημοκρατίας;
Ναι. Είναι μικρό, αλλά συγκινητικό, και βοηθά να καταλάβετε γιατί ο Άη Στράτης έχει τόσο ξεχωριστή θέση στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας. Ελέγξτε τις ώρες λειτουργίας στο χωριό.
Πόσες μέρες χρειάζομαι;
Τρεις με τέσσερις μέρες αρκούν για το χωριό, το Αλωνίτσι και τις παραλίες της δύσης. Λόγω των λίγων πλοίων, συχνά η διαμονή κρατά από ένα δρομολόγιο ως το επόμενο.
— Kathy
