🪪 Η ταυτότητα του νησιού
📍 Πού βρίσκεται
Η Δονούσα είναι το πιο ανατολικό νησί των Μικρών Κυκλάδων, περίπου 16 χιλιόμετρα ανατολικά της Νάξου και βόρεια της Αμοργού. Από τον Πειραιά τα πλοία φτάνουν σε 6 με 7 ώρες, μέσω Πάρου και Νάξου. Από τη Νάξο υπάρχουν και μικρότερα πλοία που περνούν από τα άλλα νησάκια, όπως τα Κουφονήσια, την Ηρακλειά και τη Σχοινούσα.
📍 Πού βρίσκεται η Δονούσα
Η Δονούσα είναι το πιο ανατολικό νησί των Μικρών Κυκλάδων, ανάμεσα στη Νάξο και την Αμοργό. Με κόκκινο φαίνεται το νησί, και με πράσινο ο Πειραιάς, η Νάξος και η Αμοργός, απ' όπου έρχονται τα πλοία.
🗺️ Ο χάρτης του νησιού
Η Δονούσα είναι μικρή και ορεινή, με γυμνούς λόφους, θάμνους και λίγα δέντρα. Το λιμάνι, ο Σταυρός, είναι το μεγαλύτερο χωριό, και ένας δρόμος πάει από εκεί στα μικρά χωριά Μεσαριά, Μερσίνη και Καλοταρίτισσα. Τα παλιά μονοπάτια έχουν καθαριστεί και σημαδευτεί, και με αυτά φτάνετε σχεδόν παντού με τα πόδια.
🗺️ Ο χάρτης της Δονούσας
Η Δονούσα είναι μικρή και ορεινή. Ο Σταυρός, το λιμάνι, είναι στη νοτιοδυτική ακτή, με τον Κέδρο δίπλα. Στον νότο είναι το Βαθύ Λιμενάρι και το Λιβάδι, πάνω από αυτά η Μεσαριά και η Μερσίνη, και ανατολικά η Φωκοσπηλιά. Στη μέση υψώνεται ο Πάπας, και στον βορρά είναι η Καλοταρίτισσα και το Αμμούδι. Πατήστε κάθε αριθμό για να δείτε τι είναι.
Χάρτης: Bartolomeo dalli Sonetti (Public domain) · Wikimedia Commons
⚖️ Αξίζει; Τα θετικά και τα αρνητικά
Η Δονούσα είναι για όσους θέλουν ησυχία, θάλασσα και περπάτημα. Ορίστε μια ειλικρινής εικόνα.
📊 Με μια ματιά, από το 1 ως το 5
👍 Τα θετικά
- Ένα από τα πιο ήσυχα νησιά των Κυκλάδων.
- Αμμουδιές με καθαρά, γαλάζια νερά, όπως ο Κέδρος και το Λιβάδι.
- Σημαδεμένα μονοπάτια που ενώνουν χωριά και παραλίες.
- Το λιμάνι, οι ταβέρνες και η πρώτη παραλία είναι όλα στο ίδιο σημείο.
- Φιλικοί κάτοικοι και χαλαροί ρυθμοί.
👎 Τα αρνητικά
- Λίγα πλοία, ειδικά εκτός καλοκαιριού.
- Λίγα πράγματα να δείτε, εκτός από φύση και θάλασσα.
- Ελάχιστη σκιά στις παραλίες και στα μονοπάτια.
- Λίγα δωμάτια και λίγα μαγαζιά.
🏘️ Ο Σταυρός και το λιμάνι
Ο Σταυρός είναι το λιμάνι και η καρδιά του νησιού. Τα άσπρα σπίτια ανεβαίνουν στην πλαγιά πάνω από έναν κόλπο με αμμουδιά, ενώ στην προκυμαία βρίσκονται οι ταβέρνες, τα καφενεία και ένα μίνι μάρκετ. Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού, με τον γαλάζιο τρούλο, έδωσε το όνομα στο χωριό. Όταν φτάνει το πλοίο, μισό χωριό κατεβαίνει στον μόλο, και αυτή είναι η πιο ζωντανή στιγμή της μέρας.
Στο Βαθύ Λιμενάρι, νότια, οι αρχαιολόγοι βρήκαν έναν οχυρωμένο οικισμό της Γεωμετρικής εποχής, του 9ου και 8ου αιώνα π.Χ. Τα αγγεία του σήμερα είναι στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάξου.
Το χωριό και το λιμάνι.
Θέα στον κόλπο.
Γυμνοί λόφοι γύρω από τον μόλο.
Η Νάξος στον ορίζοντα.
Η μεγάλη στιγμή της μέρας.
Ο Σταυρός από τη θάλασσα.
Γιορτή στο λιμάνι.
Φωτογραφίες: Av-fuzzy (CC BY-SA 2.0 de), G-Lignum (CC BY-SA 4.0), Zde (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
🏖️ Οι παραλίες
Οι παραλίες της Δονούσας έχουν άμμο και καθαρά, γαλάζια νερά. Μέσα στο λιμάνι είναι η αμμουδιά του Σταυρού, και 15 λεπτά με τα πόδια ο Κέδρος, η πιο γνωστή παραλία, με κέδρους και ένα ναυάγιο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου μέσα στο νερό, που το βλέπετε με μια μάσκα. Ανατολικά, το Λιβάδι είναι η μεγαλύτερη αμμουδιά, και τη φτάνετε με μονοπάτι από τη Μερσίνη. Στον βορρά, η Καλοταρίτισσα έχει έναν ήσυχο κόλπο με βάρκες.
- Σταυρός: αμμουδιά μέσα στο χωριό, δίπλα στις ταβέρνες.
- Κέδρος: άμμος, κέδροι και ένα ναυάγιο για μάσκα.
- Λιβάδι: η μεγαλύτερη αμμουδιά, με μονοπάτι.
- Καλοταρίτισσα: ήσυχος κόλπος στον βορρά.
- Αμμούδι: μικρή παραλία στη βορειοδυτική ακτή.
Το ναυάγιο μέσα στο νερό.
Ο κόλπος στον βορρά.
Νησάκι μπροστά στην παραλία.
Η Δονούσα το πρωί.
Λόφοι και σπίτια.
Ολόκληρο το νησί.
Φωτογραφίες: Giovcri (Public domain), Miltos Sakellariou (Attribution), Ntaskos (CC BY-SA 4.0), Zde (CC BY-SA 4.0), Olevy (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Τα παλιά μονοπάτια του νησιού είναι σημαδεμένα με αριθμούς και πινακίδες, και ενώνουν τα χωριά με τις παραλίες. Ξεκινήστε νωρίς το πρωί, πάρτε πολύ νερό και καπέλο, και φορέστε καλά παπούτσια, γιατί σκιά δεν υπάρχει σχεδόν πουθενά.
🐟 Τα μονοπάτια, η Φωκοσπηλιά και ο βυθός
Η Δονούσα είναι ιδανική για περπάτημα. Από τη Μερσίνη ένα μονοπάτι κατεβαίνει στο Λιβάδι, και ένα άλλο πάει στη Φωκοσπηλιά, μια θαλασσινή σπηλιά όπου παλιά έβρισκαν καταφύγιο οι φώκιες. Στη μέση του νησιού, από την κορυφή του Πάπα, η θέα φτάνει σε όλες τις Μικρές Κυκλάδες, τη Νάξο και την Αμοργό.
Κάτω από το νερό, οι βράχοι της Δονούσας γεμίζουν ψάρια: σκορπιούς, χειλούδες, αγριόσαλπες, ψάρια της άμμου και κοπάδια από μικρά ψάρια. Μια μάσκα και ένας αναπνευστήρας είναι το καλύτερο σουβενίρ που μπορείτε να φέρετε.
Ψάρι των βράχων.
Κρυμμένος στον βράχο.
Στα ρηχά.
Ζει στον αμμώδη βυθό.
Φωτογραφίες: Roberto Pillon (CC BY 3.0) · Wikimedia Commons
🍽️ Τι θα φάτε
Οι λίγες ταβέρνες του Σταυρού και των χωριών μαγειρεύουν απλά και καλά: φρέσκο ψάρι, χταπόδι, ντόπιο κατσικάκι, χόρτα και τυριά από τα κοπάδια του νησιού. Στο καφενείο ζητήστε ένα ούζο ή μια ρακή με μεζέ. Ο φούρνος και το μίνι μάρκετ έχουν τα βασικά για ένα πικνίκ στην παραλία.
📅 Πότε να πάτε
Ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος είναι οι καλύτεροι μήνες, με ζεστή θάλασσα και λίγο κόσμο. Τον Αύγουστο το νησί γεμίζει και τα δωμάτια κλείνουν από νωρίς. Την άνοιξη και τον Οκτώβριο είναι ιδανικά για περπάτημα, αλλά τα πλοία είναι λιγότερα και πολλά μαγαζιά κλειστά.
✈️ Πώς θα πάτε από την Αθήνα
| Τρόπος | Διάρκεια | Από πού | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Πλοίο από τον Πειραιά | Περίπου 6 με 7 ώρες | Πειραιάς | Μέσω Πάρου και Νάξου, λίγα δρομολόγια την εβδομάδα. |
| Αεροπλάνο και πλοίο | Περίπου 45 λεπτά ως τη Νάξο, συν 1 με 3 ώρες πλοίο | Αεροδρόμιο Αθήνας | Πετάτε στη Νάξο και παίρνετε πλοίο για τη Δονούσα. |
Από την Ιουλιανού 50, ο Πειραιάς είναι περίπου 40 λεπτά με το μετρό και το αεροδρόμιο μία ώρα με τη Γραμμή 3. Ελέγξτε τα δρομολόγια από πριν, γιατί τα πλοία είναι λίγα και ο αέρας τα καθυστερεί. Στο νησί ένα λεωφορειάκι πάει στα χωριά το καλοκαίρι, και τα υπόλοιπα τα κάνετε με τα πόδια. Η Δονούσα συνδυάζεται εύκολα με τα άλλα νησάκια: διαβάστε και τον οδηγό μας για τα Κουφονήσια.
🗓️ Τρεις μέρες στη Δονούσα
Ο Σταυρός και ο Κέδρος
Μπάνιο στην αμμουδιά του Σταυρού, δίπλα στο λιμάνι, και μετά περπάτημα 15 λεπτών ως τον Κέδρο, για να κολυμπήσετε πάνω από το ναυάγιο. Το βράδυ φαγητό στις ταβέρνες του λιμανιού.
Τα χωριά και το Λιβάδι
Περπατήστε από τον Σταυρό στη Μεσαριά και στη Μερσίνη, και κατεβείτε με το μονοπάτι στο Λιβάδι, τη μεγαλύτερη αμμουδιά του νησιού. Πάρτε νερό και φαγητό, γιατί εκεί δεν υπάρχει τίποτα.
Ο βορράς και η Καλοταρίτισσα
Πηγαίνετε με το λεωφορειάκι ή με τα πόδια στην Καλοταρίτισσα, στο βόρειο άκρο του νησιού, για μπάνιο στον ήσυχο κόλπο. Αν έχετε δυνάμεις, ανεβείτε στον Πάπα για θέα σε όλες τις Μικρές Κυκλάδες.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζομαι αυτοκίνητο στη Δονούσα;
Όχι. Το νησί είναι μικρό, ένα λεωφορειάκι πάει στα χωριά το καλοκαίρι, και τα μονοπάτια σάς βγάζουν σχεδόν παντού. Στον Σταυρό και στον Κέδρο φτάνετε με τα πόδια.
Πού να μείνω στη Δονούσα;
Στον Σταυρό, για να είστε δίπλα στο λιμάνι, στις ταβέρνες και στην παραλία. Τα δωμάτια είναι λίγα, οπότε κλείστε από νωρίς τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Μπορώ να συνδυάσω τη Δονούσα με άλλα νησιά;
Ναι, εύκολα. Το ίδιο πλοίο περνά από τη Νάξο, τα Κουφονήσια, την Αμοργό και τα άλλα νησάκια των Μικρών Κυκλάδων, οπότε μπορείτε να κάνετε island hopping με λίγες μέρες σε κάθε νησί.
Πόσες μέρες χρειάζομαι;
Τρεις με τέσσερις μέρες αρκούν για τις παραλίες και τα κύρια μονοπάτια. Μια εβδομάδα αν θέλετε μόνο ξεκούραση και περπάτημα.
— Kathy
