🪪 Η ταυτότητα του νησιού
📍 Πού βρίσκεται
Η Χίος είναι στο βορειοανατολικό Αιγαίο, ανάμεσα στη Λέσβο και τη Σάμο, λίγα χιλιόμετρα από τις ακτές της Τουρκίας. Είναι το πέμπτο μεγαλύτερο νησί της Ελλάδας. Πλοία πηγαίνουν από τον Πειραιά, συχνά τη νύχτα, και από την πόλη της Χίου καραβάκια περνούν απέναντι στον Τσεσμέ.
📍 Πού βρίσκεται η Χίος
Η Χίος είναι στο βορειοανατολικό Αιγαίο, ανάμεσα στη Λέσβο και τη Σάμο, απέναντι από τη χερσόνησο της Ερυθραίας στην Τουρκία. Με κόκκινο φαίνεται το νησί, και με πράσινο ο Πειραιάς, από όπου φεύγει το πλοίο, και το αεροδρόμιο της Αθήνας.
🗺️ Ο χάρτης του νησιού
Η Χίος είναι μακρόστενη, περίπου 50 χιλιόμετρα από βορρά προς νότο. Η πόλη είναι στη μέση της ανατολικής ακτής. Ο νότος είναι χαμηλός, με τα σχίνα της μαστίχας και τα Μαστιχοχώρια. Η μέση και ο βορράς είναι ορεινά, με πευκοδάση, μοναστήρια και χωριά ψηλά στα βουνά. Τα χωριά είναι μακριά το ένα από το άλλο, οπότε θα χρειαστείτε αυτοκίνητο.
🗺️ Ο χάρτης της Χίου
Η πόλη, ο Κάμπος και το αεροδρόμιο είναι στην ανατολική ακτή, με τον Βροντάδο λίγο βορειότερα. Η Νέα Μονή και ο Ανάβατος είναι στα βουνά της μέσης. Τα Μαστιχοχώρια και τα Μαύρα Βόλια είναι στον νότο, η Βολισσός και τα Καρδάμυλα στον βορρά. Πατήστε κάθε αριθμό για να δείτε τι είναι.
Χάρτης: Cristoforo Buondelmonti, περ. 1420 (Public domain) · Wikimedia Commons
⚖️ Αξίζει; Τα θετικά και τα αρνητικά
Η Χίος δεν είναι νησί για όσους ψάχνουν μόνο παραλίες. Είναι νησί για όσους θέλουν να δουν κάτι διαφορετικό. Ορίστε μια ειλικρινής εικόνα.
📊 Με μια ματιά, από το 1 ως το 5
👍 Τα θετικά
- Τα Μαστιχοχώρια, χωρίς όμοιά τους πουθενά.
- Η Νέα Μονή και τα ψηφιδωτά της.
- Αυθεντικό νησί, με λίγο μαζικό τουρισμό.
- Μαστίχα, μανταρίνια και καλό φαγητό.
- Καλές τιμές όλο τον χρόνο.
👎 Τα αρνητικά
- Μεγάλο νησί, θέλει αυτοκίνητο.
- Πολλές ώρες με το πλοίο από τον Πειραιά.
- Οι πιο ωραίες παραλίες είναι μακριά από την πόλη.
- Λίγη νυχτερινή ζωή.
- Μεγάλες φωτιές έχουν κάψει κομμάτια του νησιού.
🏰 Η πόλη και το κάστρο
Η πόλη της Χίου, η Χώρα, είναι μια ζωντανή πόλη γύρω από ένα μεγάλο λιμάνι, με καφέ στην προκυμαία και αγορά στα στενά πίσω της. Στη βόρεια άκρη του λιμανιού είναι το κάστρο, που το έχτισαν οι Βυζαντινοί και το μεγάλωσαν οι Γενοβέζοι, όταν κρατούσαν το νησί, από τον 14ο ως τον 16ο αιώνα. Μέσα του ζει ακόμη μια μικρή γειτονιά, με σοκάκια, ένα παλιό οθωμανικό λουτρό και το παλάτι των Ιουστινιάνι.
Νότια της πόλης ξεκινά ο Κάμπος, μια πεδιάδα με περιβόλια από μανταρίνια, λεμόνια και πορτοκάλια, κρυμμένα πίσω από ψηλούς πέτρινους τοίχους. Εδώ οι πλούσιοι έμποροι της Χίου έχτισαν πέτρινα αρχοντικά, με μάγγανα για το νερό και αυλές στρωμένες με βότσαλο. Μερικά είναι σήμερα ξενοδοχεία.
Η πόλη ζει γύρω από το λιμάνι.
Κήπια και σπίτια ως τη θάλασσα.
Βυζαντινά και γενοβέζικα τείχη.
Μια γειτονιά ζει ακόμη μέσα.
Σοκάκια, σπίτια και καφενεία.
Πέτρινοι θόλοι μέσα στο κάστρο.
Φωτογραφίες: Güldem Üstün (CC BY 2.0), AlekH (CC BY 3.0), Katsiaryna Naliuka (CC BY-SA 3.0), FLIOUKAS (CC BY-SA 4.0), Mariolovre (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
⛪ Ο Κάμπος, η Νέα Μονή και ο Ανάβατος
Στα βουνά δυτικά της πόλης είναι η Νέα Μονή, ένα μοναστήρι του 11ου αιώνα με χρυσά ψηφιδωτά, που είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, μαζί με το Δαφνί και τον Όσιο Λουκά. Οι ψηφίδες λάμπουν μέσα στο σκοτάδι του ναού, και γύρω υπάρχουν κελιά, ένας πύργος και μια παλιά δεξαμενή.
Λίγο πιο πέρα, ο Ανάβατος είναι ένα εγκαταλελειμμένο χωριό πάνω σε απότομο βράχο. Το 1822, στη σφαγή της Χίου, πολλοί κάτοικοι έπεσαν από τον γκρεμό για να μη συλληφθούν. Σήμερα περπατάτε ανάμεσα σε πέτρινα σπίτια χωρίς στέγες, με θέα σε όλη τη δυτική Χίο.
Πύλες, ψηλοί τοίχοι και περιβόλια.
Πέτρινα σπίτια των παλιών εμπόρων.
Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Χρυσές ψηφίδες του 11ου αιώνα.
Χωριό-φάντασμα πάνω στον βράχο.
Φωτογραφίες: Vgargan (CC BY-SA 4.0), George Ntekas (CC BY-SA 4.0), FLIOUKAS (CC BY-SA 4.0), Marmontel (CC BY-SA 2.0) · Wikimedia Commons
Η Νέα Μονή κλείνει το μεσημέρι, οπότε πηγαίνετε πρωί. Ντυθείτε σεμνά, με καλυμμένους ώμους και γόνατα.
🌿 Τα Μαστιχοχώρια
Ο νότος της Χίου είναι το μόνο μέρος στον κόσμο όπου τα σχίνα δίνουν μαστίχα. Οι αγρότες χαράζουν τους κορμούς το καλοκαίρι, και η ρητίνη στάζει και πήζει σε δάκρυα. Η καλλιέργεια της μαστίχας είναι στη λίστα της UNESCO για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά. Τα χωριά όπου γίνεται αυτό λέγονται Μαστιχοχώρια και χτίστηκαν από τους Γενοβέζους σαν μικρά κάστρα, για να προστατεύουν τη μαστίχα από τους πειρατές.
Το Πυργί είναι το πιο γνωστό: τα σπίτια του είναι στολισμένα με ξυστά, γκρι και λευκά γεωμετρικά σχέδια χαραγμένα στον σοβά. Τα Μεστά είναι ένα από τα πιο καλοδιατηρημένα μεσαιωνικά χωριά της Ελλάδας, με σοκάκια σαν λαβύρινθο και καμάρες. Κοντά είναι το Μουσείο Μαστίχας, το σπήλαιο των Ολύμπων με τους σταλακτίτες του και, στη θάλασσα, τα Μαύρα Βόλια, μια παραλία με μαύρα ηφαιστειακά βότσαλα.
Ένα χωριό ζωγραφισμένο σαν κέντημα.
Σχέδια χαραγμένα στον σοβά.
Ακόμη και οι εκκλησίες είναι στολισμένες.
Ένα μεσαιωνικό χωριό-κάστρο.
Σοκάκια σαν λαβύρινθος.
Βγαίνει μόνο στη νότια Χίο.
Σταλακτίτες κοντά στα Μεστά.
Μαύρα ηφαιστειακά βότσαλα.
Φωτογραφίες: Eva-tzi (CC BY-SA 4.0), Lunar sea n (CC BY-SA 4.0), RomkeHoekstra (CC BY-SA 4.0), Dimitris Eleftheriou (CC BY-SA 4.0), Mariolovre (CC BY-SA 4.0), Raimond Spekking (CC BY-SA 4.0), Wim De Weerdt (CC BY 2.0), Aggelos1357 (CC0) · Wikimedia Commons
⛵ Ο βορράς
Λίγο βόρεια της πόλης, ο Βροντάδος έχει ανεμόμυλους στη θάλασσα και τη Δασκαλόπετρα, έναν λαξευμένο βράχο όπου, κατά την παράδοση, δίδασκε ο Όμηρος. Το Πάσχα, ο Βροντάδος γίνεται γνωστός για τον ρουκετοπόλεμο, όταν δύο ενορίες «πολεμούν» με χιλιάδες αυτοσχέδιες ρουκέτες.
Πιο πάνω, τα Καρδάμυλα είναι το χωριό των εφοπλιστών, με λιμανάκι και την παραλία του Ναγού. Στη βορειοδυτική άκρη, η Βολισσός έχει ένα βυζαντινό κάστρο στην κορυφή του λόφου και αμμουδιές από κάτω, όπως η Λευκάθια και ο Μάναγρος. Ο βορράς είναι άγριος και ήσυχος, αλλά κομμάτια του έχουν καεί σε μεγάλες φωτιές.
Ο βράχος του Ομήρου.
Το χωριό των εφοπλιστών.
Χωριό με κάστρο στη βορειοδυτική Χίο.
Αμμουδιά κοντά στην πόλη.
Φωτογραφίες: FLIOUKAS (CC BY-SA 4.0), Ginak97 (CC BY-SA 4.0), Pitropakis (CC BY-SA 3.0), CostasTheGreek (CC BY-SA 3.0) · Wikimedia Commons
🏖️ Οι παραλίες
- Μαύρα Βόλια: μαύρα ηφαιστειακά βότσαλα κοντά στον Εμπορειό.
- Καρφάς: αμμουδιά με ρηχά νερά, λίγα λεπτά από την πόλη.
- Κώμη: αμμουδιά με ταβέρνες κοντά στο Πυργί.
- Αγία Δύναμη: μικρός κόλπος με γαλάζια νερά κοντά στα Μεστά.
- Λιθί: αμμουδιά στη δύση, με ψαροταβέρνες και ηλιοβασίλεμα.
- Λευκάθια και Μάναγρος: μεγάλες παραλίες κάτω από τη Βολισσό.
- Ναγός: βότσαλα και πλάτανοι κοντά στα Καρδάμυλα.
Τα λεωφορεία πηγαίνουν στα μεγάλα χωριά, αλλά όχι συχνά. Με αυτοκίνητο βλέπετε σε μία μέρα τον νότο και σε μία άλλη τη Νέα Μονή και τον βορρά.
🍽️ Τι θα φάτε
Δοκιμάστε μαστίχα σε κάθε μορφή: λικέρ, γλυκό του κουταλιού, παγωτό και τσίχλα. Ο Κάμπος δίνει μανταρίνια, που θα τα βρείτε και σε γλυκά. Στις ταβέρνες ζητήστε μαστέλο, ένα τυρί που ψήνεται στη σχάρα, ντόπιο ούζο και σουμάδα, ένα δροσερό ποτό από αμύγδαλα.
📅 Πότε να πάτε
Η καλύτερη εποχή είναι ο Μάιος, ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος: ζεστή θάλασσα, πράσινη φύση και άνετοι δρόμοι. Από τον Ιούλιο ως τον Σεπτέμβριο είναι η εποχή του κεντήματος της μαστίχας. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο κάνει ζέστη, αλλά το νησί δεν γεμίζει όσο οι Κυκλάδες. Αν πάτε το Πάσχα, θα δείτε τον ρουκετοπόλεμο.
✈️ Πώς θα πάτε από την Αθήνα
| Τρόπος | Διάρκεια | Από πού | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Αεροπλάνο | Λιγότερο από μία ώρα | Αεροδρόμιο Αθήνας | Ο πιο γρήγορος τρόπος. Το αεροδρόμιο είναι λίγο έξω από την πόλη. |
| Πλοίο | Περίπου 7–9 ώρες | Πειραιάς | Συχνά ταξίδι τη νύχτα, με καμπίνα. Φτάνει στο λιμάνι της Χίου. |
Από την Ιουλιανού 50 πηγαίνετε στο αεροδρόμιο με τη Γραμμή 1 ως το Μοναστηράκι και αλλαγή στη Γραμμή 3. Για τον Πειραιά, η Γραμμή 1 σας πηγαίνει κατευθείαν στο λιμάνι. Στο νησί χρειάζεστε αυτοκίνητο. Για τη σύγκριση πλοίου και αεροπλάνου, δείτε τον οδηγό μας για πλοίο ή αεροπλάνο.
🗓️ Τέσσερις μέρες στη Χίο
Η πόλη και ο Κάμπος
Πρωί στο κάστρο και βόλτα στο λιμάνι. Το απόγευμα στον Κάμπο, ανάμεσα σε περιβόλια και αρχοντικά, και μπάνιο στον Καρφά.
Τα Μαστιχοχώρια
Πυργί και Μεστά, με στάση στο Μουσείο Μαστίχας. Μπάνιο στα Μαύρα Βόλια και φαγητό στον Εμπορειό.
Νέα Μονή και Ανάβατος
Πρωί στη Νέα Μονή για τα ψηφιδωτά. Μετά στον Ανάβατο και ηλιοβασίλεμα στο Λιθί.
Ο βορράς
Βροντάδος και Δασκαλόπετρα, μετά Καρδάμυλα και παραλία στον Ναγό. Επιστροφή από τη Βολισσό, αν έχετε χρόνο.
Συχνές ερωτήσεις
Πού να μείνω στη Χίο;
Στην πόλη, για το λιμάνι και το φαγητό. Στον Κάμπο, για ένα αρχοντικό μέσα στα περιβόλια. Στον Καρφά ή στην Κώμη, αν θέλετε να είστε δίπλα στη θάλασσα. Από όλα αυτά τα μέρη, ο νότος και η Νέα Μονή είναι κοντά.
Μπορώ να πάω στην Τουρκία από τη Χίο;
Ναι. Καραβάκια πηγαίνουν από την πόλη της Χίου στον Τσεσμέ, σε λιγότερο από μία ώρα. Χρειάζεστε διαβατήριο και, ανάλογα με την υπηκοότητά σας, βίζα.
Είναι η Χίος καλή για παιδιά;
Ναι. Ο Καρφάς και η Κώμη έχουν ρηχά νερά, και τα παιδιά θα χαρούν το σπήλαιο των Ολύμπων και τα σοκάκια των Μεστών.
Πόσες μέρες χρειάζομαι;
Τουλάχιστον τέσσερις μέρες για την πόλη, τα Μαστιχοχώρια, τη Νέα Μονή και λίγο τον βορρά. Για να δείτε το νησί με την ησυχία σας, μία εβδομάδα.
— Kathy
