🪪 Η ταυτότητα του νησιού
📍 Πού βρίσκεται
Η Γαύδος είναι στο Λιβυκό πέλαγος, περίπου 40 χιλιόμετρα νότια από τις ακτές των Χανίων, και ανήκει στην Κρήτη. Είναι το νοτιότερο νησί της Ελλάδας. Δεν έχει αεροδρόμιο, οπότε πρώτα πηγαίνετε στην Κρήτη, με αεροπλάνο ή πλοίο, και από εκεί παίρνετε πλοίο από τη Χώρα Σφακίων ή την Παλαιόχωρα.
📍 Πού βρίσκεται η Γαύδος
Η Γαύδος είναι στο Λιβυκό πέλαγος, νότια από τα Χανιά, και είναι το νοτιότερο νησί της Ελλάδας. Με κόκκινο φαίνεται το νησί, και με πράσινο ο Πειραιάς, τα Χανιά, η Χώρα Σφακίων και η Παλαιόχωρα, απ' όπου έρχονται τα πλοία.
🗺️ Ο χάρτης του νησιού
Η Γαύδος είναι χαμηλή και ξερή, με λόφους σκεπασμένους με κέδρους και πεύκα. Ο κεντρικός δρόμος ξεκινά από το λιμάνι, το Καραβέ, και πάει στην πρωτεύουσα, το Καστρί, και από εκεί στα λίγα χωριά. Πολλές παραλίες τις φτάνετε μόνο με χωματόδρομο ή μονοπάτι. Βόρεια, απέναντι, είναι το ακατοίκητο νησάκι Γαυδοπούλα.
🗺️ Ο χάρτης της Γαύδου
Η Γαύδος έχει σχήμα τριγώνου. Το λιμάνι, το Καραβέ, είναι στην ανατολική ακτή, με το Σαρακήνικο λίγο πιο πάνω. Στη βόρεια ακτή είναι ο Άη Γιάννης, ο Λαβράκας, ο Πύργος και ο Ποταμός, και στη δύση ο φάρος και ο Άμπελος. Στη μέση είναι το Καστρί, και στον νότο τα Βατσιανά, ο Κόρφος, το Λακκούδι και η Τρυπητή. Πατήστε κάθε αριθμό για να δείτε τι είναι.
Χάρτης: Louis Thuillier (Public domain) · Wikimedia Commons
⚖️ Αξίζει; Τα θετικά και τα αρνητικά
Η Γαύδος είναι για όσους θέλουν να ξεφύγουν πραγματικά. Ορίστε μια ειλικρινής εικόνα.
📊 Με μια ματιά, από το 1 ως το 5
👍 Τα θετικά
- Το νοτιότερο σημείο της Ευρώπης, με την καρέκλα της Τρυπητής.
- Μεγάλες, άδειες αμμουδιές με κέδρους και αμμόλοφους.
- Ησυχία, χωρίς μεγάλα ξενοδοχεία και χωρίς πολύ κόσμο.
- Νύχτες με χιλιάδες αστέρια.
- Μια αίσθηση ελευθερίας που λίγα νησιά έχουν πια.
👎 Τα αρνητικά
- Μεγάλο ταξίδι: πρώτα Κρήτη και μετά πλοίο.
- Τα πλοία ακυρώνονται συχνά όταν έχει αέρα.
- Λίγα καταλύματα, λίγα μαγαζιά και λίγο νερό.
- Χρειάζεστε αυτοκίνητο ή καλά πόδια για τις παραλίες.
🧭 Η Τρυπητή, το νοτιότερο σημείο της Ευρώπης
Στη νότια άκρη του νησιού, το ακρωτήριο Τρυπητή είναι το νοτιότερο σημείο της Ευρώπης. Εκεί, πάνω στα λευκά βράχια, κάποιος έστησε μια μεγάλη ξύλινη καρέκλα, και σήμερα όλοι κάθονται για μια φωτογραφία με την Αφρική απέναντι, πίσω από τον ορίζοντα. Το όνομα το πήρε από τους βράχους με τις τρύπες και τις καμάρες που άνοιξε η θάλασσα.
Ο δρόμος τελειώνει κοντά στα Βατσιανά, το νοτιότερο χωριό, και από εκεί ένα μονοπάτι κατεβαίνει σε περίπου 45 λεπτά ως τη θάλασσα. Κοντά είναι το Λακκούδι, με βότσαλα και διάφανα νερά, και ο Κόρφος, ένας κόλπος με άμμο και ταβέρνα.
Φωτογραφίες: Milad A380 (CC BY 3.0), ioannis limnios sekeris (CC BY-SA 4.0), Eneas_Ts (CC BY-SA 4.0), Lorileviathan (CC BY-SA 4.0), Vaszorbas (CC BY-SA 4.0), Olympiatsapara (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Ξεκινήστε νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, γιατί στο μονοπάτι δεν υπάρχει σκιά. Πάρτε πολύ νερό, καπέλο και καλά παπούτσια, και μην πλησιάζετε την άκρη των βράχων όταν φυσάει.
🏖️ Οι παραλίες
Οι παραλίες της Γαύδου είναι μεγάλες, με χρυσή άμμο, αμμόλοφους και κέδρους που φτάνουν ως το νερό. Δίπλα στο λιμάνι, το Σαρακήνικο είναι η μεγαλύτερη αμμουδιά, με ταβέρνες και κόσμο. Βόρεια, ο Άγιος Ιωάννης, ή Άη Γιάννης, έχει αμμόλοφους μέσα σε δάσος από κέδρους, και ο Λαβράκας μια μικρή λιμνούλα πίσω από την άμμο. Πιο δυτικά, ο Πύργος και ο Ποταμός είναι άδειοι κόλποι που φτάνετε με μονοπάτι.
- Σαρακήνικο: μεγάλη αμμουδιά με ταβέρνες, κοντά στο λιμάνι.
- Άγιος Ιωάννης: αμμόλοφοι και κέδροι, η πιο φημισμένη.
- Λαβράκας και Πύργος: ήσυχες αμμουδιές στον βορρά.
- Ποταμός: χρυσή άμμος κάτω από λευκούς βράχους, με μονοπάτι.
- Κόρφος και Λακκούδι: στον νότο, κοντά στην Τρυπητή.
Φωτογραφίες: Varvac (CC BY-SA 4.0), Artemis Katsadoura (CC BY-SA 4.0), Olympiatsapara (CC BY-SA 4.0), Lorileviathan (CC BY-SA 4.0), Giannis M. (CC BY-SA 4.0), Eneas_Ts (CC BY-SA 4.0), Vaszorbas (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Η Γαύδος είναι γνωστή για τις σκηνές στις παραλίες, κυρίως στον Άη Γιάννη και στο Σαρακήνικο. Τα δάση με τους κέδρους προστατεύονται: μην ανάβετε ποτέ φωτιά, μην κόβετε κλαδιά και παίρνετε μαζί σας όλα τα σκουπίδια. Το νερό είναι λίγο, οπότε χρησιμοποιήστε το με φειδώ.
🌲 Οι κέδροι και η φύση
Το πιο όμορφο κομμάτι της Γαύδου είναι τα δάση με τους κέδρους, χαμηλά, στραβωμένα δέντρα που φυτρώνουν πάνω στην άμμο και στα βράχια. Ανάμεσά τους ανθίζει το θυμάρι, από το οποίο οι μέλισσες φτιάχνουν το μέλι του νησιού. Τα δάση και οι αμμόλοφοι προστατεύονται ως περιοχή Natura. Τη νύχτα, χωρίς φώτα, ο ουρανός γεμίζει αστέρια και ο Γαλαξίας φαίνεται καθαρά.
Φωτογραφίες: Fheinimann96fh (CC0), weidegruen (CC BY-SA 2.0), Frente (CC BY-SA 2.0 de), Michalis Empeoglou (CC BY-SA 4.0), Elena Alexiou (CC BY-SA 4.0), Aggelospallikarakis (CC BY-SA 4.0), Giannis M. (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
🏡 Τα χωριά και ο φάρος
Τα χωριά της Γαύδου είναι λίγα σπίτια το καθένα. Στο Καραβέ υπάρχουν μερικά καφενεία και μαγαζιά, και στο Καστρί, την πρωτεύουσα, η εκκλησία και το κοινοτικό γραφείο. Στο Σαρακήνικο σώζεται το σπίτι όπου έμεναν οι πολιτικοί εξόριστοι του Μεσοπολέμου, όταν το νησί ήταν τόπος εξορίας.
Στα δυτικά, πάνω από τον Άμπελο, ο φάρος του 19ου αιώνα ξαναχτίστηκε και σήμερα στεγάζει ένα μικρό μουσείο και ένα καφέ, με θέα σε όλο το πέλαγος. Είναι το καλύτερο σημείο του νησιού για το ηλιοβασίλεμα. Η παράδοση λέει ότι η Γαύδος είναι η Ωγυγία, το νησί της νύμφης Καλυψώς από την Οδύσσεια.
Φωτογραφίες: Jörg Weingrill (CC BY 2.0), Redeemer (CC BY-SA 4.0), ioannis limnios sekeris (CC BY-SA 4.0), Risa Doulgeridou (CC BY-SA 4.0), trolvag (CC BY-SA 3.0) · Wikimedia Commons
🍽️ Τι θα φάτε
Οι λίγες ταβέρνες του νησιού μαγειρεύουν κρητικά: φρέσκο ψάρι, κατσικάκι, ντάκο, χόρτα και τυριά. Δοκιμάστε το θυμαρίσιο μέλι της Γαύδου, πάνω στο γιαούρτι ή σε μια τηγανίτα. Τα μαγαζιά έχουν τα βασικά, αλλά τα φρούτα και τα λαχανικά έρχονται με το πλοίο, οπότε φέρτε ό,τι ιδιαίτερο χρειάζεστε από την Κρήτη.
📅 Πότε να πάτε
Ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος είναι οι καλύτεροι μήνες, με ζεστή θάλασσα και λίγο κόσμο. Τον Αύγουστο έρχονται πολλοί νέοι με σκηνές και οι παραλίες γεμίζουν. Τον Μάιο και τον Οκτώβριο το νησί είναι σχεδόν άδειο, αλλά τα πλοία είναι λιγότερα και ο αέρας τα ακυρώνει πιο συχνά.
✈️ Πώς θα πάτε από την Αθήνα
| Τρόπος | Διάρκεια | Από πού | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Αεροπλάνο, λεωφορείο και πλοίο | Περίπου 1 ώρα ως τα Χανιά, 2 ώρες ως τα Σφακιά, 2 ώρες πλοίο | Αεροδρόμιο Αθήνας | Ο πιο γρήγορος τρόπος. Μπορεί να χρειαστεί μια νύχτα στα Σφακιά. |
| Πλοίο, λεωφορείο και πλοίο | Περίπου 9 ώρες ως τα Χανιά, συν τα Σφακιά και το πλοίο | Πειραιάς | Νυχτερινό πλοίο για τη Σούδα και το πρωί για τα Σφακιά. |
Από την Ιουλιανού 50, ο Πειραιάς είναι περίπου 40 λεπτά με το μετρό και το αεροδρόμιο μία ώρα με τη Γραμμή 3. Τα πλοία για τη Γαύδο είναι λίγα και ο αέρας τα ακυρώνει συχνά, οπότε ελέγξτε τα δρομολόγια και αφήστε μια μέρα περιθώριο για την επιστροφή. Στο νησί ένα μικρό λεωφορείο πάει σε κάποιες παραλίες, αλλά ένα αυτοκίνητο ή ένα μηχανάκι βοηθούν πολύ. Αν δεν έχετε αποφασίσει πού θα μείνετε στην Κρήτη, διαβάστε τον οδηγό μας για την ανατολική και τη δυτική Κρήτη.
🗓️ Τρεις μέρες στη Γαύδο
Το Καραβέ και το Σαρακήνικο
Φτάνετε στο Καραβέ και κατεβαίνετε στο Σαρακήνικο, τη μεγάλη αμμουδιά με τις ταβέρνες. Κολύμπι, φαγητό δίπλα στη θάλασσα και το βράδυ αστέρια πάνω από την άμμο.
Η Τρυπητή και ο νότος
Οδηγήστε ως το τέλος του δρόμου προς τα Βατσιανά και περπατήστε ως την Τρυπητή, για να καθίσετε στην καρέκλα στο νοτιότερο σημείο της Ευρώπης. Στην επιστροφή κολυμπήστε στο Λακκούδι ή στον Κόρφο.
Ο Άη Γιάννης, ο Ποταμός και ο φάρος
Πρωινό μπάνιο στον Άη Γιάννη, μέσα στους κέδρους, και περπάτημα ως τον Ποταμό. Το απόγευμα ανεβείτε στον φάρο στον Άμπελο για το ηλιοβασίλεμα πάνω από το πέλαγος.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να πάω στη Γαύδο για μία μέρα;
Ναι, το καλοκαίρι, από τη Χώρα Σφακίων. Το πρωινό πλοίο φτάνει στο Καραβέ και το απογευματινό γυρίζει, οπότε έχετε μερικές ώρες για το Σαρακήνικο ή μια γρήγορη βόλτα. Για την Τρυπητή και τις μακρινές παραλίες χρειάζεστε τουλάχιστον μία νύχτα.
Πού να μείνω στη Γαύδο;
Στο Σαρακήνικο ή κοντά στο Καραβέ, για να είστε δίπλα στη θάλασσα και στις ταβέρνες. Τα δωμάτια είναι λίγα, οπότε κλείστε από νωρίς τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Χρειάζομαι μετρητά;
Ναι, πάρτε αρκετά μαζί σας από την Κρήτη. Δεν δέχονται όλα τα μαγαζιά κάρτες, και οι επιλογές για ανάληψη στο νησί είναι ελάχιστες.
Πόσες μέρες χρειάζομαι;
Τρεις με τέσσερις μέρες αρκούν για τις παραλίες, την Τρυπητή και τον φάρο. Πολλοί μένουν μια εβδομάδα ή περισσότερο, για να χαλαρώσουν πραγματικά.
— Kathy