🪪 Η ταυτότητα του νησιού
📍 Πού βρίσκεται
Η Ικαρία είναι στο ανατολικό Αιγαίο, δυτικά της Σάμου, βόρεια της Πάτμου και ανατολικά της Μυκόνου. Η θάλασσα γύρω της λέγεται Ικάριο Πέλαγος, από τον Ίκαρο. Έχει δύο λιμάνια, τον Άγιο Κήρυκο στον νότο και τον Εύδηλο στον βορρά, όπου φτάνουν τα πλοία από τον Πειραιά σε επτά έως δέκα ώρες, και ένα μικρό αεροδρόμιο στην ανατολική άκρη, με πτήσεις από την Αθήνα.
📍 Πού βρίσκεται η Ικαρία
Η Ικαρία είναι στο ανατολικό Αιγαίο, δυτικά της Σάμου και βόρεια της Πάτμου, και δίνει το όνομά της στο Ικάριο Πέλαγος. Με κόκκινο φαίνεται το νησί, και με πράσινο ο Πειραιάς και το αεροδρόμιο της Αθήνας.
🗺️ Ο χάρτης του νησιού
Η Ικαρία είναι μακριά και στενή, περίπου σαράντα χιλιόμετρα από άκρη σε άκρη, και στη μέση της υψώνεται ο Αθέρας, μια οροσειρά που ξεπερνά τα χίλια μέτρα. Η νότια ακτή είναι απότομη, με λίγα χωριά. Η βόρεια είναι πιο ήπια, με τις μεγάλες αμμουδιές και τα περισσότερα καταλύματα. Ο Άγιος Κήρυκος και τα Θέρμα είναι στη νοτιοανατολική άκρη. Στη βόρεια ακτή, ο Εύδηλος, ο Κάμπος, ο Αρμενιστής και ο Νας, και ψηλά στο βουνό οι Ράχες, με τον Χριστό. Ανάμεσα στα δύο λιμάνια, ο δρόμος περνά το βουνό με στροφές, και θέλει περίπου μία ώρα.
🗺️ Ο χάρτης της Ικαρίας
Η Ικαρία είναι μακριά και στενή, ένα βουνό που πέφτει απότομα στη θάλασσα. Ο Άγιος Κήρυκος, η πρωτεύουσα, και τα Θέρμα είναι στον νότο, στην ανατολική πλευρά. Ο Εύδηλος, ο Αρμενιστής και ο Νας είναι στη βόρεια ακτή, με τις μεγάλες παραλίες, και οι Ράχες στο βουνό από πάνω τους. Οι Σεϋχέλλες είναι στη νότια ακτή, κάτω από τον Μαγγανίτη. Πατήστε κάθε αριθμό για να δείτε τι είναι.
Χάρτης: Giuseppe Rosaccio, 1598 (Public domain) · Wikimedia Commons
⚖️ Αξίζει; Τα θετικά και τα αρνητικά
Η Ικαρία είναι νησί για όσους θέλουν φύση, παρέα και χαλαρό ρυθμό, και δεν τους πειράζει το μακρύ ταξίδι και οι στροφές. Ορίστε μια ειλικρινής εικόνα.
📊 Με μια ματιά, από το 1 ως το 5
👍 Τα θετικά
- Τα πανηγύρια του καλοκαιριού, που κρατάνε ως το πρωί.
- Άγριο, πράσινο τοπίο, με ποτάμια, δάση και μονοπάτια.
- Παραλίες όπως οι Σεϋχέλλες, ο Νας και η Μεσακτή.
- Ένας ρυθμός ζωής που δεν θα βρείτε σε άλλο νησί.
- Τιμές πιο χαμηλές από τις γνωστές Κυκλάδες.
👎 Τα αρνητικά
- Μακρύ ταξίδι με το πλοίο από τον Πειραιά.
- Στενοί, ορεινοί δρόμοι, χρειάζεστε αυτοκίνητο και υπομονή.
- Ο βορράς έχει δυνατό κύμα όταν φυσάει.
- Λίγα οργανωμένα πράγματα, και ωράρια που δεν τηρούνται.
🌊 Ο Αρμενιστής και ο Νας
Ο Αρμενιστής, στη βορειοδυτική ακτή, είναι το πιο τουριστικό χωριό του νησιού, και πάλι μικρό: λευκά σπίτια στην πλαγιά, ένα λιμανάκι με ταβέρνες και δύο μεγάλες αμμουδιές δίπλα, το Λιβάδι και τη Μεσακτή. Πάνω από το χωριό, ο φάρος του 1891 έχει θέα σε όλη τη βόρεια ακτή.
Λίγα χιλιόμετρα δυτικά, ο Νας είναι ένας κλειστός όρμος στις εκβολές του ποταμού Χάλαρη. Κατεβαίνετε με σκαλιά από τις ταβέρνες του δρόμου, και βρίσκετε μια αμμουδιά, μια λιμνούλα με γλυκό νερό και τα θεμέλια του ναού της Αρτέμιδας Ταυροπόλου, που προστάτευε τους ναυτικούς. Πίσω από την παραλία, ένα μονοπάτι ανεβαίνει στο φαράγγι του Χάλαρη, με πλατάνια, βάθρες με νερό και πέτρινα γεφύρια. Το ηλιοβασίλεμα από τις ταβέρνες πάνω από τον Να είναι από τα πιο ωραία του νησιού.
Το χωριό, η αμμουδιά και το λιμανάκι.
Το λιμανάκι, όταν ανάβουν τα φώτα.
Ο όρμος, το ποτάμι και το μονοπάτι.
Ο βορράς, όταν φυσάει.
Λίγες πέτρες, δίπλα στη θάλασσα.
Το φαράγγι πίσω από τον Να.
Από το 1891, πάνω από τον Αρμενιστή.
Φωτογραφίες: Rosa-Maria Rinkl (CC BY-SA 4.0), Sotiria Pacharaki (CC BY-SA 4.0), Leeturtle (CC BY-SA 4.0), adamansel52 (CC BY 2.0), w_lemay (CC BY-SA 2.0) · Wikimedia Commons
Όταν φυσάει μελτέμι, η Μεσακτή, το Λιβάδι και ο Νας έχουν μεγάλο κύμα και ρεύματα. Κολυμπήστε μόνο όπου υπάρχει ναυαγοσώστης, και προσέξτε τις κόκκινες σημαίες. Τις μέρες με αέρα, πηγαίνετε στον νότο, στις Σεϋχέλλες ή στα Θέρμα.
🎻 Οι Ράχες, ο «ικαριώτικος χρόνος» και τα πανηγύρια
Στο βουνό πάνω από τον Αρμενιστή, οι Ράχες είναι μια σειρά από χωριά μέσα σε δάση και αμπέλια, και το κέντρο τους, ο Χριστός Ραχών, είναι γνωστό σε όλη την Ελλάδα για το ωράριό του: τα μαγαζιά, ακόμα και ο φούρνος, ανοίγουν το απόγευμα και μένουν ανοιχτά ως αργά τη νύχτα. Το πρωί το χωριό κοιμάται. Αυτός είναι ο «ικαριώτικος χρόνος», και αν τον δεχτείτε, θα καταλάβετε το νησί.
Το καλοκαίρι, κάθε χωριό γιορτάζει τον άγιό του με πανηγύρι: μακριά τραπέζια στην πλατεία, κρέας με πατάτες, κρασί, βιολί, λαούτο, και ο ικαριώτικος χορός, που ξεκινά αργά και γίνεται όλο και πιο γρήγορος, ως το πρωί. Χορεύουν όλοι, ντόπιοι και επισκέπτες, παιδιά και παππούδες. Τα έσοδα πηγαίνουν στο χωριό, για δρόμους, σχολεία και εκκλησίες. Τα περισσότερα πανηγύρια είναι τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, και οι ημερομηνίες κυκλοφορούν κάθε χρόνο σε αφίσες σε όλο το νησί.
Ανοίγει το απόγευμα, κλείνει αργά.
Οι ανακοινώσεις του χωριού, στο δέντρο.
Ως το πρωί, με όλο το χωριό.
Κρέας, κρασί και κουβέντα.
Ο χορός που σηκώνει όλους.
Φωτογραφίες: Leeturtle (CC BY-SA 4.0), Vasiliki Theodoridou (CC BY 2.0), adamansel52 (CC BY 2.0), ZoonPolitikon (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Πηγαίνετε μετά τις δέκα το βράδυ, όταν αρχίζει ο χορός, και μείνετε τουλάχιστον ως τις δύο. Πληρώνετε στην είσοδο για φαγητό και κρασί, όσο θέλετε. Μην οδηγήσετε μετά, οι δρόμοι είναι ορεινοί: κλείστε ταξί από νωρίς ή μείνετε κοντά.
♨️ Ο Άγιος Κήρυκος, τα Θέρμα και ο Εύδηλος
Ο Άγιος Κήρυκος, η πρωτεύουσα, είναι μια ήσυχη κωμόπολη στη νότια ακτή, με νεοκλασικά σπίτια, μια πλατεία με καφενεία στο λιμάνι, και το μεταλλικό άγαλμα του Ίκαρου με τα φτερά στην άκρη του μόλου. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Ίκαρος έφυγε από την Κρήτη με τον πατέρα του, τον Δαίδαλο, με φτερά από κερί, πέταξε πολύ κοντά στον ήλιο, το κερί έλιωσε και έπεσε στη θάλασσα δίπλα σε αυτό το νησί, που πήρε το όνομά του.
Δίπλα, τα Θέρμα είναι ένα χωριό χτισμένο γύρω από ιαματικές πηγές, γνωστές από την αρχαιότητα για τους ρευματισμούς και το δέρμα. Υπάρχουν τα δημοτικά λουτρά, και μερικά σημεία όπου το ζεστό νερό βγαίνει μέσα στη θάλασσα. Στη βόρεια ακτή, ο Εύδηλος είναι το δεύτερο λιμάνι, με νεοκλασικά, ταβέρνες και ψαροκάικα, και λίγο δυτικά, ο Κάμπος έχει μια ωραία αμμουδιά και τα ερείπια της αρχαίας Οινόης.
Στο λιμάνι του Αγίου Κηρύκου.
Προς τον Άγιο Κήρυκο.
Το χωριό των ιαματικών πηγών.
Τα δημοτικά λουτρά.
Το λιμάνι του βορρά.
Νεοκλασικά και ψαροκάικα.
Φωτογραφίες: Jules Verne Times Two (CC BY-SA 4.0), Annatsach (CC BY-SA 4.0), Art Grafix (CC BY-SA 4.0), Stelios Kiousis (CC BY-SA 2.0), JoraK (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
🏰 Μοναστήρια, κάστρα και ιστορία
Πάνω από τον Κάμπο, η Μονή Θεοκτίστης, του 17ου αιώνα, είναι μέσα σε ένα πευκοδάσος, και λίγα μέτρα πιο κάτω, το εκκλησάκι της Θεοσκέπαστης είναι χτισμένο κάτω από έναν τεράστιο βράχο, τόσο χαμηλό που μπαίνετε σκυφτοί. Πιο νότια, το βυζαντινό Κάστρο του Κοσκινά στέκεται στην κορυφή ενός βραχώδους λόφου, με ένα εκκλησάκι μέσα στα τείχη και θέα στις δύο θάλασσες. Στην ανατολική άκρη, ο πύργος του Δρακάνου, του 4ου αιώνα π.Χ., φύλαγε το αρχαίο λιμάνι. Ο ομηρικός ύμνος στον Διόνυσο αναφέρει τον Δράκανο ως έναν από τους τόπους όπου γεννήθηκε ο θεός.
Η Ικαρία έχει και μια πιο πρόσφατη, περήφανη ιστορία. Στις 17 Ιουλίου 1912, οι κάτοικοι έδιωξαν τους Οθωμανούς και ίδρυσαν την Ελεύθερη Πολιτεία της Ικαρίας, με δική της σημαία και γραμματόσημα, που κράτησε περίπου πέντε μήνες, ώσπου το νησί ενώθηκε με την Ελλάδα. Μετά τον πόλεμο, χιλιάδες αριστεροί εξορίστηκαν εδώ, ανάμεσά τους και ο Μίκης Θεοδωράκης, και γι' αυτό το νησί το λένε ακόμα «Κόκκινο Βράχο».
Μέσα σε πεύκα, πάνω από τον Κάμπο.
Κάτω από τον βράχο, κρυμμένη.
Βυζαντινό, πάνω σε έναν βράχο.
Από τον 4ο αιώνα π.Χ.
Βουνό που πέφτει στη θάλασσα.
Φωτογραφίες: Aimil xpp (CC BY-SA 4.0), Rosa-Maria Rinkl (CC BY-SA 4.0), Raini Svensson (Public domain), Jules Verne Times Two (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
🫒 Το μυστικό της μακροζωίας
Η Ικαρία είναι μία από τις λίγες περιοχές του κόσμου που οι ερευνητές ονόμασαν «μπλε ζώνες», γιατί εκεί πολύ περισσότεροι άνθρωποι από ό,τι αλλού φτάνουν τα ενενήντα, υγιείς. Οι εξηγήσεις που δίνουν είναι απλές: φαγητό από τον κήπο, πολλά όσπρια και χόρτα, λίγο κρέας, κρασί με μέτρο, τσάι από βότανα του βουνού, περπάτημα στις πλαγιές, μεσημεριανός ύπνος, και πολλή παρέα. Και ο «ικαριώτικος χρόνος», χωρίς άγχος για το ρολόι.
🏖️ Οι παραλίες
Οι πιο γνωστές παραλίες της Ικαρίας είναι στον βορρά, μεγάλες αμμουδιές με κύμα, αλλά η πιο φωτογραφημένη είναι στον νότο. Οι Σεϋχέλλες, κάτω από το χωριό Μαγγανίτης, είναι ένας μικρός κόλπος με λευκό βότσαλο, τεράστιους γκρίζους βράχους και τιρκουάζ νερά. Αφήνετε το αυτοκίνητο στον δρόμο και κατεβαίνετε σε περίπου δεκαπέντε λεπτά με ένα απότομο μονοπάτι. Δεν έχει σκιά ούτε μαγαζί, πάρτε νερό. Η Μεσακτή, δίπλα στον Αρμενιστή, είναι η πιο μεγάλη αμμουδιά, με καντίνες, ξαπλώστρες και ένα ποτάμι που χύνεται στη θάλασσα. Ο Νας είναι ο πιο όμορφος όρμος, και το Λιβάδι η πιο εύκολη αμμουδιά, μέσα στο χωριό.
Η πιο φωτογραφημένη παραλία του νησιού.
Λευκό βότσαλο και καθαρό νερό.
Στη μια άκρη της παραλίας.
Άμμος, κύμα και ποτάμι.
Ο δρόμος από τον Εύδηλο.
Από την παραλία, προς τη δύση.
Φωτογραφίες: ZoonPolitikon (CC BY-SA 4.0), Zouzouloo (CC BY-SA 4.0), Kostas Limitsios (CC BY 2.0), Jules Verne Times Two (CC BY-SA 4.0), Leeturtle (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
- Σεϋχέλλες: λευκό βότσαλο, τιρκουάζ νερά, με μονοπάτι.
- Μεσακτή: μεγάλη αμμουδιά, με κύμα και ναυαγοσώστη.
- Λιβάδι Αρμενιστή: αμμουδιά μέσα στο χωριό.
- Νας: μικρός όρμος με ποτάμι και αρχαίο ναό.
- Γιαλισκάρι: άμμος και ταβέρνες, ανάμεσα στον Εύδηλο και τον Αρμενιστή.
- Κάμπος: αμμουδιά δίπλα στον Εύδηλο.
- Φάρος: μεγάλη αμμουδιά στην ανατολική άκρη, κοντά στο αεροδρόμιο.
🍽️ Τι θα φάτε
Το πιάτο του νησιού είναι το σόφικο, μαγειρευτό με κολοκυθάκια, μελιτζάνες, πιπεριές και ντομάτα. Δοκιμάστε επίσης την κολοκυθόπιτα, τα χόρτα του βουνού, το κατσικάκι στον φούρνο και την καθούρα, το κατσικίσιο τυρί του νησιού. Το ικαριώτικο μέλι, από θυμάρι και ρείκι, είναι από τα καλύτερα της Ελλάδας, και τα βότανα για τσάι, φασκόμηλο, θρούμπι και μέντα, θα τα βρείτε σε όλα τα χωριά. Το κρασί, ο Πράμνιος οίνος, το αναφέρει ήδη ο Όμηρος, και σήμερα μικρά οινοποιεία στις Ράχες τον φτιάχνουν ξανά.
📅 Πότε να πάτε
Ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος έχουν ζεστή θάλασσα, λιγότερο αέρα και άδειες παραλίες. Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος είναι οι μήνες των πανηγυριών, και τότε το νησί γεμίζει, κυρίως γύρω στον Δεκαπενταύγουστο. Κλείστε πλοίο και δωμάτιο από νωρίς. Τον Απρίλιο και τον Μάιο η Ικαρία είναι πράσινη και ιδανική για περπάτημα στα μονοπάτια, αλλά η θάλασσα είναι ακόμα κρύα.
⛴️ Πώς θα πάτε από την Αθήνα
| Τρόπος | Διάρκεια | Από πού | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Αεροπλάνο | Περίπου 50 λεπτά | Αεροδρόμιο Αθήνας | Λίγες πτήσεις, κλείστε νωρίς. Το αεροδρόμιο είναι στην ανατολική άκρη. |
| Πλοίο | Περίπου 7–10 ώρες | Πειραιάς | Στον Άγιο Κήρυκο ή στον Εύδηλο, συχνά μέσω Σύρου και Μυκόνου. Υπάρχουν και νυχτερινά δρομολόγια. |
Από την Ιουλιανού 50 πηγαίνετε στον Πειραιά με τη Γραμμή 1, κατευθείαν στο λιμάνι, ή στο αεροδρόμιο με τη Γραμμή 3. Κοιτάξτε σε ποιο λιμάνι φτάνει το πλοίο σας: για τον Αρμενιστή και τον Να βολεύει ο Εύδηλος, για τα Θέρμα ο Άγιος Κήρυκος. Στο νησί τα λεωφορεία είναι λίγα, και θα χρειαστείτε αυτοκίνητο. Από τον Άγιο Κήρυκο υπάρχουν καραβάκια για τους Φούρνους και την Πάτμο, και η Σάμος είναι κοντά: δείτε τον οδηγό μας για τη Σάμο.
🗓️ Τρεις μέρες στην Ικαρία
Ο Αρμενιστής και ο Νας
Πρωί στη Μεσακτή ή στο Λιβάδι του Αρμενιστή. Απόγευμα στον Να: κατεβείτε τα σκαλιά στον όρμο, δείτε τα θεμέλια του ναού της Αρτέμιδας και περπατήστε λίγο στο φαράγγι του Χάλαρη. Ηλιοβασίλεμα από τις ταβέρνες πάνω από τον Να.
Ο νότος και τα μοναστήρια
Το πρωί στη Μονή Θεοκτίστης και τη Θεοσκέπαστη. Μετά κατεβείτε στον Μαγγανίτη και περπατήστε ως τις Σεϋχέλλες για μπάνιο. Το βράδυ ανεβείτε στον Χριστό Ραχών, όπου τα μαγαζιά ανοίγουν αργά και κλείνουν ακόμα πιο αργά.
Ο Άγιος Κήρυκος και τα Θέρμα
Βόλτα στο λιμάνι του Αγίου Κηρύκου και στο άγαλμα του Ίκαρου, και ζεστό μπάνιο στις πηγές στα Θέρμα. Το απόγευμα μέχρι τον πύργο του Δρακάνου, στην ανατολική άκρη, και αν είναι Αύγουστος, πανηγύρι το βράδυ.
Συχνές ερωτήσεις
Πού να μείνω στην Ικαρία;
Στον Αρμενιστή, για τις παραλίες, τις ταβέρνες και τις Ράχες κοντά. Στον Εύδηλο, για το λιμάνι και μια πιο κεντρική θέση. Στον Άγιο Κήρυκο ή στα Θέρμα, αν θέλετε τις ζεστές πηγές και πλοία για Πάτμο και Φούρνους.
Χρειάζομαι αυτοκίνητο;
Ναι. Το νησί είναι μεγάλο, ορεινό, και τα λεωφορεία είναι λίγα. Οι δρόμοι έχουν πολλές στροφές, οδηγήστε αργά και υπολογίστε περισσότερο χρόνο από ό,τι δείχνει ο χάρτης. Νοικιάστε στο λιμάνι ή στο αεροδρόμιο, και τον Αύγουστο κλείστε από πριν.
Είναι η Ικαρία καλή για οικογένειες;
Ναι, για οικογένειες που αγαπούν τη φύση. Το Λιβάδι και ο Κάμπος είναι οι πιο ήσυχες αμμουδιές, και τα πανηγύρια είναι γιορτή για τα παιδιά. Προσέξτε το κύμα στις βόρειες παραλίες και τα μονοπάτια προς τις Σεϋχέλλες.
Πόσες μέρες χρειάζομαι;
Τουλάχιστον τέσσερις, γιατί το ταξίδι είναι μακρύ και το νησί θέλει χρόνο. Μια εβδομάδα για να δείτε και τον βορρά και τον νότο, και να πάτε σε ένα δύο πανηγύρια.
— Kathy
