De geologie achter het plaatje
Santorini is wat overbleef van een vulkaansysteem dat zo’n 3.600 jaar geleden heftig instortte. De Minoïsche eruptie, rond 1600 v.Chr., hoort bij de krachtigste uit de bekende geschiedenis.
Het oude eiland zakte in en liet de caldera achter. Thira, Thirassiá, Aspronísi, Néa Kaméni en Paleá Kaméni zijn stukjes van dat verhaal. Het decor is geen decor — het is ingestort landschap.
Diezelfde uitbarsting bedolf Akrotiri onder meters puimsteen. Daardoor bleef het zo goed bewaard. De link met de mythe van Atlantis is een theorie, geen feit.
Akrotiri: een Bronstijdstad
De opgravingen in Akrotiri begonnen in 1967 onder leiding van Spyridon Marinatos. De nederzetting had huizen van twee en drie verdiepingen, geplaveide straatjes, een rioleringssysteem en muurschilderingen die verwant zijn aan het Minoïsche Kreta.
Het opvallendste vondsttype is afwezigheid. Geen skeletten en weinig kostbaarheden. Waarschijnlijk zijn de bewoners weggegaan na voorbevingen, vóór de grote klap.
De site is overkapt en je loopt over vlonders. Kaartjes, combipassen en openingstijden wisselen — check de actuele info van het Griekse Ministerie van Cultuur. Reken voor het bezoek zo’n anderhalf uur, langer als je de borden leest.
Firá, Oía, Imerovígli, Pýrgos
Firá is de hoofdstad en het knooppunt van het eiland. Vanaf de oude haven ga je omhoog met de kabelbaan of via ongeveer 580 treden. Restaurants, winkels, hotels en bussen komen hier samen. Handig — en druk.
Oía ligt op het noordelijke uiteinde van de caldera en is het meest gefotografeerd. Tegen zonsondergang staan de steegjes al vol lang vóór de zon zakt. Wil je niet schouder aan schouder staan, kijk dan naar het licht in Imerovígli, Firá of vanaf een boot.
Imerovígli heeft het hoogste punt aan de caldera en het pad naar de rots van Skáros. Firostefáni leunt tegen Firá aan maar voelt rustiger. Pýrgos, landinwaarts, houdt het dorps en heeft een kastro met zicht op meerdere kanten van het eiland.
Stranden met vulkanische tinten
Rode Strand
Rode kliffen bij Akrotiri. Toegang is vaak beperkt door steenval — het uitzicht van boven is veiliger en eigenlijk beter.
Witte Strand
Witte puimsteenwanden. Meestal bereikbaar per bootje vanuit Akrotiri.
Períssa, Perívolos, Kamári
Zwarte vulkanische zandstranden met bedjes en beachbars. Midden op de dag wordt het zand loeiheet.
Vlycháda
Zuidkust, met door de wind uitgesleten vormen in de rots. Doorgaans wat minder druk.
Met de boot naar de vulkaan
Néa Kaméni is een actieve vulkaaneilandje in de caldera. De korte klim naar de krater is niet lastig, maar je loopt over zwart, warm, stoffig terrein. De laatste kleine eruptie was in 1950.
Paleá Kaméni heeft warmwaterbronnen met zwavelhoudend water. Bruin water, zwavelgeur — geen spa-bad. Thirassiá zit vaak in de tochten als lunchstop. Middagboten zijn een fijne manier om de zon te zien zakken zonder het gedrang in Oía.
Assyrtiko en wijnstokken als kransen
De Assyrtiko van Santorini is een droge witte wijn met zuren, mineraliteit en iets ziltigs. De stokken staan niet keurig in rijen. Wijnboeren vlechten ze laag tot ‘kouloura’ — een krans — tegen wind en om vocht vast te houden.
Vinsanto is zoete wijn van zongedroogde druiven, vooral Assyrtiko en Aidáni. Er zijn verschillende wijnhuizen, van coöperaties tot kleine domeinen. Voor een proeverij: reserveer, zeker in het hoogseizoen.
Lokaal eten
De tomaat van Santorini is BOB: klein en geconcentreerd, dankzij vulkaangrond en weinig water. Ook de favabonen zijn BOB en komen meestal gepureerd met ui, kappertjes en olie. De witte aubergine smaakt iets zoeter dan de paarse.
Tomatokeftédes (tomatenbeignets) duiken overal op, vaak met munt of andere kruiden. Chloro is een verse lokale kaas van geiten-schapenmelk — minder bekend, maar meer eigen aan het eiland dan veel gerechten op toeristenmenu’s.
De ezels: liever niet
In Firá worden nog ritjes met ezels aangeboden over de 580 treden van de oude haven. Problemen met dierenwelzijn zijn vastgelegd door Griekse instanties en internationale organisaties: overbelasting, wonden, slecht tuig, hitte.
De kabelbaan is snel, al kan er in piekuren wachttijd zijn. Lopen kost niets, maar die trap vraagt aandacht. Dieren zijn geen toeristisch vervoermiddel.
Vervoer op het eiland
De KTEL-bussen rijden vooral vanuit Firá en verbinden Oía, Kamári, Períssa, Akrotiri en Pýrgos. In de zomer zitten ze zo vol, dus plan speling als je een boot, vlucht of reservering hebt.
ATV’s en scooters huur je overal, maar wegen zijn smal, steil en vol bezoekers die de route niet kennen. Een auto helpt voor stranden en dorpen, toch is parkeren in Firá en Oía lastig. Taxi’s zijn schaars en wachttijden lopen op.
Zo kom je er vanuit Athene
Vanaf Ioulianou 50 naar luchthaven Eleftherios Venizelos: neem Metrolijn 1 van Viktória naar Monastiraki en stap daar over op Lijn 3 naar het vliegveld. Reken ongeveer een uur, afhankelijk van overstap en wachttijd. De vlucht Athene–Santorini is kort; ’s zomers heeft Santorini veel rechtstreekse Europese vluchten.
Voor de boot: Lijn 1 vanaf Viktória gaat direct naar Piraeus. Overtochten naar Santorini verschillen sterk in duur en prijs per maatschappij en scheepstype. Op dagen met veel cruiseschepen raken de oude haven en Firá extra vol rond aankomst- en vertrektijden van de groepen.
Wanneer gaan
April, mei en oktober zijn de meest ontspannen maanden voor Santorini. Milder weer, vaak lagere prijzen en een caldera die kan ademen. De zee is in het voorjaar fris, maar wandelen en archeologische sites zijn dan veel aangenamer.
Juni en september hebben warm water en meer reuring, maar blijven goed te doen. Juli en augustus betekenen piekvraag, dure accommodaties, hitte en drukte in de stegen. Voor die periode moet je maanden vooruit boeken.
Vier dagen op Santorini
Dag 1: Firá, kabelbaan, calderawandeling en zonsondergang in Imerovígli. Dag 2: Akrotiri, Rode Strand van bovenaf, Vlycháda en Pýrgos. Dag 3: boot naar Néa Kaméni, warmwaterbronnen en Thirassiá. Dag 4: wijnhuis en zwarte stranden bij Períssa of Kamári.
Oía hóeft niet per se bij zonsondergang. ’s Ochtends is het helderder, rustiger en veel fijner als je echt wilt rondkijken.
Bronnen
— Kathy
